Nie ma dnia jak każdy inny

6 września 1962 roku prezydent Francji Charles de Gaulle (1890–1970) odwiedził hutę stali August Thyssen w Duisburgu-Hamborn w ramach swojej oficjalnej wizyty w Niemczech . Wizyta ta stała się uznanym na całym świecie symbolem francusko-niemieckiego porozumienia i niezwykłym momentem w historii firmy, uwiecznionym na filmie dokumentalnym pod roboczym tytułem „No Day Like Any Other”.

Kontekst polityczny i historyczny

Wizyta państwowa Charles’a de Gaulle’a w Republice Federalnej Niemiec, która odbyła się w dniach 4–9 września 1962 roku na zaproszenie prezydenta Niemiec Heinricha Lübkego, upłynęła pod znakiem pogłębienia stosunków francusko-niemieckich. Po trzech wojnach w ciągu niecałego wieku, publiczna demonstracja zbliżenia i zaufania między byłymi „odwiecznymi wrogami” była uważana za kluczowe zadanie polityczne. Wizyta de Gaulle’a była również formalną rewizytą kanclerza Konrada Adenauera, który w lipcu tego samego roku udał się do Paryża, i utorowała drogę do Traktatu Elizejskiego z 1963 roku.

Wizyta w fabryce jako wydarzenie publiczne

6 września 1962 roku Charles de Gaulle przybył do Duisburga na pokładzie reńskiego parowca M/S Deutschland. Port przemysłowy w dzielnicy Schwelgern został przekształcony w studio telewizyjne. Wizycie towarzyszyły surowe środki bezpieczeństwa, jednak atmosfera była otwarta i pełna emocji. Setki wybranych praktykantów i robotników powitało gościa – przemoczonych deszczem, ale wyraźnie entuzjastycznych. Wizyta prezydenta Francji w hucie August Thyssen w Duisburgu, jednym z największych zakładów produkcji stali w Europie, przyciągnęła ogromne zainteresowanie mediów: telewizja, radio i około 250 międzynarodowych dziennikarzy relacjonowało wydarzenie. Transmisja Eurowizji dotarła do milionów widzów. Wizyta w fabryce stała się w ten sposób międzynarodowym symbolem przemysłowej sprawności i politycznego zrozumienia. Przemysł stał się sceną dla polityki międzynarodowej.

Bliskość zamiast protokołu

Cechą charakterystyczną wizyty była demonstracyjnie osobista interakcja de Gaulle'a z pracownikami. Film pokazuje, jak budowała się, doświadczała emocjonalnie i rozpowszechniała za pośrednictwem mediów bliskość polityczna – i dlaczego ten dzień dla wielu zaangażowanych był „nie byle jakim dniem”. Wbrew zaplanowanemu protokołowi, de Gaulle wielokrotnie zabiegał o bezpośredni kontakt z pracownikami i stażystami. W hali walcowni gorącej blachy wygłosił przemówienie po niemiecku, którego się nauczył na pamięć, i które spotkało się z wyjątkowo długimi brawami. De Gaulle był celebrowany! Współcześni obserwatorzy interpretowali te reakcje jako wyraźny sygnał, że porozumienie francusko-niemieckie było nie tylko pożądane politycznie, ale także wspierane społecznie.

Dokumentacja filmowa i wartość źródłowa

Szczególnie ważny jest kolorowy film „No Day Like Any Other”, wyprodukowany mniej więcej w tym samym czasie. Film dokumentuje przemówienie i entuzjastycznie wiwatujących robotników w walcowni, ale przede wszystkim bardzo wyraźnie ukazuje przygotowania do wizyty państwowej – pracę za kulisami, kluczową dla jej sukcesu. Koncentruje się na wszystkich drobiazgach, które decydują o sukcesie czy porażce wizyty, jak ujął to narrator filmu, Hajo Friedrichs, znany później przede wszystkim jako prezenter niemieckiego programu informacyjnego „Tagesthemen”. Film wyraźnie nie miał być reklamą firmy, lecz dokumentem historycznym. W przeciwieństwie do typowych filmów korporacyjnych, produkcja celowo unikała elementów promocyjnych. W filmie huta August Thyssen jawi się jako reprezentant Zagłębia Ruhry, a jej pracownicy jako symbol całego niemieckiego społeczeństwa przemysłowego. Dzięki przedstawieniu gestów, emocji i reakcji widowni film stanowi niezależne źródło do badań nad symboliką polityczną, relacjonowaniem wydarzeń w mediach i społecznym postrzeganiem pojednania francusko-niemieckiego na początku lat 1960. XX wieku, czego nie da się wywnioskować wyłącznie ze źródeł pisanych.

Astrid Dörnemann, Archiwum korporacyjne thyssenkrupp, Duisburg

Informacje filmograficzne
Tytuł filmu: Żaden dzień nie jest taki jak każdy inny [[A]]
Klient: August Thyssen-Hütte AG
Produkcja: Dido Deutsche Industrie- und Dokumentation GmbH
Rok produkcji: 1962
Format: ton światła 16 mm
Kolor: kolor
Język: niemiecki
Runtime: 20 minut
Prelegent: Hanns Joachim Friedrichs
Reżyseria: Reginald Beutner, Ernst Ullrich
Kamera: Egon M. Mann, Ernst Ullrich
Dźwięk: Hans Ruhe
Edycja: Angelika Jankowsky
Światowa premiera: 16 stycznia 1963 r., Pałac Elizejski, przed prezydentem de Gaulle’em (niedostępna dla publiczności)
28 marca 1963 Zwyczajne Walne Zgromadzenie August Thyssen-Hütte AG, Düsseldorf

Archiwum: Archiwum Korporacyjne thyssenkrupp, Duisburg